Εγγραφ στο newsletter
E-Mail 
/ 

 

 

Το Χορτοκπι στον Πντο

 

×ÏÑÔÏÊÏÐÉ_2.JPG
×Üñôçò_Ìáôóïýêáò_10.jpg
Πηγ : «Χορτοκπι…στα μονοπτια της μνμης» κδοση ΠΑΣ «ΠΟΝΤΟΣ» Χορτοκοπου
 
Χωρι της Τραπεζοντας που γεωγραφικ βρσκεται στη δυτικ πλευρ του σχηματιζμενου των ποταμν Πυξτη και Πρτανη, και διοικητικοεκκλησιαστικ ανκε στην Εξαρχα της Βαζελναςι. Μια καταπρσινη κοιντητα με πλοσιες φυσικς ομορφις αλλ και σημαντικ ιστορα που καταμαρτυρεται τσο απ τα σωζμενα αρχαιολογικ ευρματα, σο και απ γραπτ κεμενα. Με μια πληθρα αρχαιολογικν τπων στην ευρτερη περιοχ, αλλ ταυτχρονα αναφορς σε ιστορικ γεγοντα, θρλους, παραδσεις...
 
'πως για παρδειγμα:
 
1. Το αρχαο Δικαισημο οι Καρυα των Κομνηνν που βρσκεται στη συμβολ των προαναφερομνων ποταμν Πυξτη και Πρτανη. 'Εδρα του Κα'μακμη αλλ και τπος της θερινς κατοικας των Κομνηνν

2. Χασνηκα, που ακμα και σμερα υπρχουν ερεπια αρχαων κτισμτων και κατ μια ποψη χρος στρατωνισμο των Ρωμακν λεγενων. Δπλα ακριβς απ αυτ τα ερεπια βρσκεται η Χασνα, δηλαδ μια απ τις ενορες του Χορτοκοπου με 25 οικες.

3. Θση Παλατκια. Σζονται ερεπια με τους κλειστος περιβλους, λουτρ, υδραγωγεο, αθουσες υποδοχς. Εκε βρθηκαν χλκινα σκεη και λλα αντικεμενα οικιακς χρσεως, σμφωνα δε με τον ερευνητ Αντνη Παπαδπουλο θα πρπει να ταν τμμα των θερινν παλατιν.

4. Τρλιθος, θση-τοποθεσα που στα 1323 γινε η μεγλη μχη Μελκ και Ματσουκαων. Ο Μελκ, γιος και διδοχος του Σελτσοκου Σουλτνου Αλαεντν του Ικονου, θλοντας να ανασυντξει τις δυνμεις του μετ την ττα του απ τον αυτοκρτορα Ανδρνικο Γδα, στρατοπδευσε στο Χορτοκπι. Βρθηκε αντιμτωπος με τους Ματσουκαους και στην μχη που επακολοθησε κατατροπθηκε και ο διος συνελφθη.

5. Τοποθεσα «τα ταφα» που σμφωνα με την παρδοση αποκαλεται τσι απ τους ενταφιασθντας νεκρος της μχης του Τρλιθου.

6. «Του τρανο το ταφν», θση που σμφωνα με την παρδοση βρσκεται το μνμα φονευθντος λληνα αρχηγο.

7. Βρχος Κστρο πως λγεται σμερα. Πρκειται για μεγλο, 20 τουλχιστον μτρων, κυλινδρικ βρχο, που δσποζε της περιοχς και χρησμευε ως παρατηρητριο αλλ και σηματοδτης πυρς και καπνο της ττε εποχς.

8. Τα Παλαισπτια (απκια). Η θση του αρχαου Χορτοκοπου που σζονται ακμη και σμερα τα ερεπια σπιτιν και εκκλησιν.

9. Η Εαριν η Βασιλικ οδς. Η κεντρικ αρτηρα της περιοχς που μχρι πρσφατα σωζτανε μικρ κτριο, υπλειμμα του φυλακου της Βασιλικς φρουρς. Κατ τον Αναστασιδη Χρστο στο βιβλο του "Ματσοκα γη ροπαλοφρων γουρων", δθηκε ως καλλιεργητικς χρος στον Κιοσογλου Μολλ Αλ ο οποος βρκε σε μια απ τις κατεστραμμνες αθουσες μια χλκινη κολυμπθρα την οποα δρισε στον ιερ να του Αγου Ιωννη και η οποα φερε την επιγραφ «Δαβδ εν Χριστ πιστς Βασιλες της Θεοτκου»

10. Η Αεβγος πηγ, δηλαδ η πηγ του Αγου Ευγενου στο δσος παραπλερως του Ιερο Ναο του Αγου Ευγενου, τα ερεπια του οποου σζονται ακμα και σμερα.

11. Πραγματεα του Μητροπολτη Τραπεζοντας Iωσηφ Λαζαροπολου. Στο χειργραφο κεμενο του 1223 για πρτη φορ γνεται αναφορ στο χωρι - θση του Χορτοκοπου. Η φρση απ την οποα προκπτει και γνεται η σχετικ αναφορ εναι η εξς: «0 Κομνηνς βασιλις στειλε τον αντατο αρχηγ του στρατο Θεδωρο με εκλεκτ ομδα στα δια στεν πνω απ το Χορτοκπι, για να παρακολουθσουν την κατσταση του εχθρικο στρατεματος απ κοντ»

12. Πραγματεα του Περικλ Τριανταφυλλδη στα 1866 υπ τον ττλο «Η εν Πντω ελληνικ φυλ τοι τα Ποντικ». Μεταξ λλων μας γρφει «...0 προς δυσμς βραχων, ο σχηματζων την εξαρχαν Βαζελνος, περιχει πρτον το Χορτοκπιν, που επ υψηλς οφρος φανονται τα ερεπια της θερινς διαμονς των αυτοκρατρων της Τραπεζοντος»
 
Ββαια υπρχουν και αρκετς ακμη αναφορς για την περιοχ οι οποες μως εναι κατ πολ νετερες.

Σμφωνα με λα αυτ, τους μθους και τις παραδσεις των παλαιοτρων, φανεται πως το χωρι δημιουργθηκε κατ τα χρνια της Ρωμακς κυριαρχας. Επζησε του χρνου, ασπσθηκε τον χριστιανισμ, προδεψε, και αποτλεσε να σημαντικ κομμτι του Ποντιακο Ελληνισμο μχρι το 1650 επ της Βασιλεας του Σουλτνου Σελμ, οπτε υπστη μια βαιη μεταφορ, αναγκαστικ μετακνηση του πληθυσμο εξαιτας των συνεχν πολμων μεταξ Τορκων και Περσν. Η περιοχ εγκαταλεφθηκε και οι κτοικοι διασκορπστηκαν σε διφορα απρσιτα μρη. Ταυτχρονα δημιουργθηκαν οι συνοικισμο Παλαιοχρι, Χαβρα, Χασνα, Λορκ, Μουτουλο, Τροχντων, Καθιστντων, Μαρνντων και Φλαρετντων, υπ κοιν δημογεροντα ως το 1958, οπτε αποτλεσαν την μτρα για την γννηση τριν κοινοττων υπ τον διακριτικ ττλο, νω, Μσα και Κτω Χορτοκπ’.

Το κριο χωρι ταν μεγλο. Οι βασικο συνοικισμο του νω και Κτω Χορτοκπ’, εχαν περπου ο μεν πρτος 700 κατοκους απ τους οποους οι μισο περπου ταν Τορκοι, εν ο δετερος εχε 600 κατοκους, αποκλειστικ λληνες χριστιανος. Πληροφοριακ επσης, ως τελευταος κοινς δημογροντας-πρεδρος αναφρεται ο Καρτερς.

Τλος αξζει να αναφερθομε και στο θρησκευτικ συνασθημα των κατοκων της περιοχς που ταν και πλοσιο αλλ και μεγλο. Πληθρα μικρν και μεγλων ναν, αφιερωμτων και μονν, κοσμοσαν την ευρτερη περιοχ. Μεταξ αυτν σημεινουμε τον Ιερ Να των Ασωμτων, του Αγου Ιωννου του Χρυσοστμου, του Αγου Ευγενου, του Αγου Γεωργου, της Παναγας Σουμελ κ.α.

Πηγ : Εγκυκλοπαδεια του Ποντιακο Ελληνισμο , Μαλλιρης Παιδεα

Το Χορτοκπι ταν να απ τα παλαιτερα χωρι του Πντου στην περιοχ της Ματσοκας. Βρισκταν στα ντια της Τραπεζοντας στην επαρχα Ροδοπλεως, στην συμβολ των ποταμν Πυξτης και Μτσκα Ντερεσ.
 
Στο χωρι υπρχε νας βρχος κυλινδρικς, ψους 15 μτρων που λλοτε χρησμευε ως παρατηρητριο. Το παλι Χορτοκπ’ βρισκταν στα ΝΔ του σημερινο. Πριν απ τον ξεριζωμ, σζονταν ερεπια ορισμνων σπιτιν, ναν και τα κατλοιπα του υδραγωγεου. Η περιοχ του ονομαζταν «Παλαιοσπτια». Το παλι χωρι κατοικονταν ως το 1650, στην περοδο της βασιλεας του Σουλτνου Σελμ. Λγω μως των συνεχν πολμων Τορκων-Περσν, οι κτοικο του αναγκστηκαν να το εγκαταλεψουν και να εγκατασταθον σε διφορα απρσιτα μρη, μσα σε δση της περιοχς. Ττε ιδρθηκαν οι συνοικισμο Παλαιοχωρ’, Λορκ, Χαβρα, Μουτουλο, Χασνα, Τροχντων, Φλαρετντων, Μαρνντων και Καθεστντων. Οι συνοικισμο αυτο ως το 1858 διοικονταν απ μια κοιν δημογεροντα. Αργτερα αποτλεσαν τρεις κοιντητες : το νω Χορτοκπ’, το Μσον Χορτοκπ και το Κτω Χορτοκπ’

Πηγ : Ιστορα και στατιστικ της Τραπεζοντας και της γρω περιοχς, Σββας Ιωαννδης

«Παρνοντας το δρμο που οδηγε απ την Τραπεζοντα προς το εσωτερικ της χρας συναντμε στερα απ 5 ρες πρτο σταθμ το Δικαισημο (Τσεβισλκ), …,εδ πλι χωρζεται στα δο ο δρμος. τσι ο ανατολικς δρμος οδηγε στο Κουσπιδ και την μον Σουμελς, εν ο ντιος οδηγε στο Χορτοκπι και απ εκε στο Καρ Καπν …»
 


 

 

 

 

 

 

   μας